)
Nếu ngày nay, việc cầm chiếc điện thoại thông minh để tra cứu XSKTMN chỉ mất vài giây, thì quay ngược thời gian về những năm 80 của thế kỷ trước, xổ số là cả một câu chuyện dài về sự chờ đợi, về những tờ giấy in trên chất liệu rơm vàng ố và những giấc mơ đổi đời giản dị bên chiếc đài cassette cũ kỹ.
Thời bao cấp – cái thời mà "gạo châu củi quế", mọi thứ đều phân phối qua tem phiếu, thì tờ vé số "Kiến thiết" giá 1 đồng, 2 đồng hay 50 xu không chỉ là trò chơi giải trí, mà là một "ánh sáng" hy vọng le lói, là cách người dân chắt chiu từng hào lẻ để góp phần xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Sau ngày đất nước thống nhất, miền Nam bước vào giai đoạn khôi phục kinh tế đầy gian nan. Cụm từ "Xổ số Kiến thiết" ra đời đúng với sứ mệnh lịch sử của nó: Huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong dân để xây dựng nhà trẻ, trường học, bệnh viện.
Thời ấy, tờ vé số không rực rỡ, bóng bẩy như vé xổ số miền nam bây giờ.
Chất liệu: Thường được in trên giấy bồi, giấy tái chế hoặc giấy rơm, mặt sần sùi, mực in có khi còn lem luốc.
Mệnh giá: Chỉ vỏn vẹn 50 xu, 1 đồng, 2 đồng. (Để dễ hình dung, thời đó 1 đồng có thể mua được mớ rau, vài cái bánh cam).
Hình ảnh: Mang đậm tính cổ động. Trên vé thường in hình ống khói nhà máy, hình đoàn xe máy cày ra đồng, hình công nhân xây dựng... Tất cả đều toát lên khí thế lao động hăng say.
Người mua vé số thời ấy không chỉ mua vì giấc mộng giàu sang, mà còn với tâm thế yêu nước rất hồn nhiên: "Mua đi bà con, ích nước lợi nhà, mỗi viên gạch xây dựng quê hương".
xổ số miền nam
Nếu giải độc đắc của kết quả xổ số miền Nam hiện nay lên đến 2 tỷ đồng, đủ để mua nhà lầu xe hơi, thì giấc mơ của người chơi thời bao cấp "khiêm tốn" hơn nhiều, nhưng niềm vui thì không hề kém cạnh.
Giải thưởng thời đó thường được quy đổi ra hiện vật hoặc số tiền vừa đủ để mua những món đồ "xa xỉ" lúc bấy giờ:
Một chiếc xe đạp Phượng Hoàng, Thống Nhất.
Một chiếc máy may Sinco.
Một cái đài Radio (Cassette).
Hay "sang chảnh" hơn là một chiếc xe máy Honda Cub, Babetta.
Trong bối cảnh thiếu thốn trăm bề, trúng một giải thưởng như vậy là cả một gia tài khổng lồ. Câu chuyện "Ông Ba xóm dưới trúng số mua được cái Tivi đen trắng" sẽ là đề tài bàn tán xôn xao của cả làng, cả xã suốt hàng tháng trời. Nó trở thành động lực để người ta tiếp tục bỏ ra 1 đồng, 2 đồng vào những tờ vé số kiến thiết vào tuần sau.
3. Văn hóa nghe xổ số qua "Loa Phường"
Ngày nay, 16h15 là lúc người ta mở App điện thoại. Còn thời bao cấp, giờ xổ số là "giờ thiêng" bên chiếc loa phường hoặc chiếc đài bán dẫn chạy pin.
Không khí dò số thời ấy mang tính cộng đồng rất cao.
Cả xóm tụ tập bên quán nước chè, nơi có chiếc Radio duy nhất.
Tiếng phát thanh viên trầm ấm, rọt rẹt vang lên: "Đây là đài tiếng nói nhân dân... Sau đây là kết quả xổ số kiến thiết...".
Mỗi khi một con số được đọc lên, là những tiếng ồ, tiếng à, tiếng vỗ đùi đen đét vang lên rôm rả.
Không có internet, không có website cập nhật kết quả xổ số miền Nam nhanh như chớp (Real-time). Người lỡ buổi phát thanh phải đợi đến sáng hôm sau, đạp xe ra bảng tin của huyện hoặc chờ người bán vé số dạo mang theo tờ giấy dò (in typo loang lổ) mới biết mình trúng hay trật. Sự chậm trễ ấy lại tạo nên một dư vị hồi hộp rất riêng mà thời đại 4.0 khó lòng tìm lại được.
Trải qua gần nửa thế kỷ, tờ vé số 1 đồng năm xưa đã trở thành dĩ vãng, nhường chỗ cho những tờ vé in màu lấp lánh, tích hợp công nghệ chống giả hiện đại.
Hệ thống XSKTMN (Xổ số kiến thiết miền Nam) ngày nay đã phát triển thành một ngành công nghiệp tỷ đô, đóng góp nguồn thu ngân sách khổng lồ cho các địa phương.
Cơ cấu giải thưởng hấp dẫn hơn, quy trình quay số minh bạch hơn với lồng cầu thổi khí (thay vì lồng quay tay thủ công).
Cách thức tiếp cận thông tin cũng thay đổi chóng mặt. Từ việc nghe đài, người dân chuyển sang xem tivi, nhắn tin SMS và giờ là xem trực tiếp trên Smartphone.
Tuy nhiên, dù công nghệ có thay đổi, giá trị cốt lõi của tờ vé số vẫn vẹn nguyên. Nó vẫn là "Kiến thiết" - xây dựng đất nước từ những đồng tiền lẻ, và vẫn là niềm hy vọng đổi đời cho người lao động bình dân.
Nhìn lại những tờ vé số giá 1 đồng, 2 đồng thời bao cấp, ta không chỉ thấy lịch sử của một trò chơi, mà thấy cả lịch sử của một dân tộc thời gian khó. Những tờ giấy mỏng manh ấy đã gánh trên vai sứ mệnh tái thiết quốc gia và nuôi dưỡng niềm lạc quan cho bao thế hệ.
Ngày nay, khi cầm trên tay tờ vé số hiện đại và chờ đợi xổ số miền nam quay thưởng, có lẽ chúng ta nên dành một chút trân trọng cho quá khứ. Bởi vì, để có được những giải thưởng hàng tỷ đồng và hệ thống phát hành chuyên nghiệp như hôm nay, ngành xổ số đã đi một chặng đường rất dài, bắt đầu từ những tờ vé giấy bồi giá 1 đồng đầy ân tình ấy.
Chúc bạn luôn trân trọng những giá trị xưa cũ và may mắn với những con số của ngày hôm nay!
Cập nhật ngay: Cách chơi xổ số miền Nam trúng thưởng - Tra cứu KQXSMN nhanh nhất
Theo dõi ngay: Nhớ nhé chơi xổ số miền Nam hôm nay chỉ mang tính chất giải trí
Xem thêm: Vé xổ số SXMN đã là một hình ảnh quen thuộc nhiều người
